YUMURTA TAVUKÇULUĞU


Günümüzde ve teknik anlamda tavukçuluk, belirli bir kapasitenin üzerinde, bilimsel yöntemler uygulanarak ve karlılık amacıyla üretim yapılan, ekonomik bir uğraşı alanı olarak kabul edilmektedir. Bunun yanında üreticilerin gereksinimini karşılamak amacıyla küçük bir alanda ve az sayıda hayvanla da yapılabilmektedir. Bu şekilde üretici aile bireylerinin boş zamanları ile kullanılmayan iş güçlerinin değerlendirilmesi ve bireylerin ülkesel üretime katkısı sağlanmış olmaktadır. Ülkemizde oldukça önemli bir oran tutan modern işletme yöntemleriyle çalışan küçük tavukçuluk işletmeleri (2.000 kapasite), yapılan araştırmalar sonucunda, bir üretici aileye köy düzeyinin çok üstünde bir gelir sağladığı belirlenmiştir.

 

Başarılı bir tavukçuluk iyi ve sağlıklı civcivlerle başlar. Kaliteli civcivden kaliteli piliç gelişir, kaliteli piliçden kaliteli tavuk gelişir.Öyleyse başlanğıçda civcivin iyisini bilmek, bulmak gerekir.

 

Nasıl bir civciv?

 

Civcivler güvenilir kuruluşlardan alınmalıdır. Hepsi aynı yaşta olmalıdır. Hepsi bir örnek olmalıdır. Geniş ve yuvarlak başlı, parlak gözlü, kırmızı ibikli ve sakallı, uzun ve geniş sırtlı, parlak ve sık tüylü, kuyrukları yukarı meyilli, bacakları sağlam yapılı olmalıdır.

 

Civciv Döneminde Bakım Ve Büyütme Teknikleri

 

Başarılı bir yetiştiricilik için civciv, piliç ve tavuk döneminde bakım, besleme ve büyütme teknikleri önem taşır. Kuluçkadan yeni çıkan civcivler, çevre koşullarına oldukça duyarlıdır. Bu nedenle ve özellikle ilk haftalarda özel bakım isterler. Civcivler kümese alınmadan bir hafta önce kümeslerin hazırlanması gerekmektedir.

 

Civciv Gelmeden Önce Yapılacak İşlemler

 

Kuluçkadan yeni çıkan civcivler çevre şartlarına oldukça duyarlıdır. Bu nedenle ve özellikle ilk haftalarda özel bakım isterler. Civcivler kümese alınmadan en az bir hafta önce binanın bakım ve temizliği yapılmış olması gerekir. Kuşların ve farelerin kümese girmeleri önlenmelidir. İlk günlerde zararlı hava akımını önlemek için bacalar kapatılmalıdır. Kümesler kapalı tutulmalıdır. Ana makinelerinin çalışıp çalışmadığı kontrol edilmelidir. Civcivler kümese gelmeden 24 saat önce kümes sıcaklığı ayarlanmalı ve ana makineleri çalıştırılmalıdır. Kümesin uygun bir tarafına civciv adedini, ölen veya satılanları, yem tüketimini, aşılamaları, kullanılan ilaçları yazmak için kümes kontrol kartı konmalıdır.

 

Civcivin Basacağı Zeminin Hazırlanması

 

Civciv kümesine önceden toz kireç serpilir. Daha sonra kümes ızgarasız ise altlık olarak 5-10 cm kalınlığında talaş veya saman serilir. Altlığa konulacak talaşın iri planya talaşı olması ve reçinesiz olması istenir. Talaşın içinde yabancı maddeler (naylon kırpıntısı, tel parçası, taş vs.) olmamasına dikkat edilmelidir.

 

Altlık hafif olmalı ve nem oranı % 20 civarında olmalıdır. Civciv büyütme kümesi ızgaralı ise ızgaraların yeterli kısmının üzerine ufak gözlü tavuk teli serilir. Yavruların ayaklarını zedelemeyecek şekilde sabitleştirilir.

 

Suluk ve Yemliklerin Hazırlanması

 

Yemlik ve suluklar temizlenir ve dezenfektanlı su ile güzelce yıkanır. Civciv suluklarının akıtmazlık kontrolleri yapılır. Otomatik suluk sistemi varsa sulukların her biri sökülmeli, parçaları teker teker elden geçirilmeli, pas tutmuş metal parçalar gaz ile temizlenip hafifçe yağlanmalıdır. Bilhassa yağlar kontrol edilmelidir. Nippel suluk kullanılıyorsa, teker teker nippeller gözden geçirilmelidir. Eğer otomatik yem konveyörü varsa bakıma alınmalıdır. Otomatik yem konveyörü, civcivler 3 haftalık olana kadar çalıştırılmaz. Kümesin su deposu da temizlenmelidir.

 

Civciv Isıtıcılarının ( Ana Makinesi ) Hazırlanması ve Bakımı

Civcivlerin sıhhatli ve zayiatsız büyümeleri için onlara sıcaklık temin eden gereçlerin olması lazımdır. Bunlarda ana makineleridir.

 

Ana makineleri civcivleri sıcak tutar. Isı 32-35 0 C arasında olmalıdır. Isı asla 15 C �nin altına düşmemelidir. Civcivler 4-5 hafta ana makinesine muhtaçtır. Sonra gerek kalmaz.

 

Ana makineleri 2 türdür :

 

Yer tipi ana makineleri ( elektrikli, bütangazlı, infaruj gibi )

Kafes tipi ana makineleri ( battery tipi )

 

Civcivler, küçük işletmelerde soba veya her dairenin tam üst ortasına yerleştirilen bütan gazlı veya elektrikli radyanlarla ısıtılırlar. Bunun için civciv gelmeden önce sobalar yakılıp kontrol edilmeli, bu arada sobaların sürekli yakılacağı gözden kaçırılmamalıdır. Radyanlar kontrol edilip, içlerine dolmuş civciv tozları silkelenmelidir. Elektrikli radyanlar kontrol edilirken kümesin elektrik ve prizleride kontrol edilmelidir. Radyanların yerden yükseklikleri genelde bir insan boyundadır. Radyan civarındaki ahşap kısımlar korunmalıdır.

 

Radyanlar yere çok yaklaştırılmamalıdır. Altlık ve çevredeki eşyaların ateş alıp yangın çıkarabileceği unutulmamalıdır.

 

Yer tipi ana makineleri 400-500 civcive yeterlidir. Çok katlı ana makinelerinde her bölmeye 100 civciv konabilir. Kafes sisteminde 4 haftalığa kadar metre kareye 60 civciv daha sonra 25 piliç konabilir.

 

Resim 1: Ana makinesi ve civcivler

 

 

Civciv Büyütme Dairelerinin Hazırlanması

 

İlk 10-15 günlük civcivleri ısı merkezlerinde yemlik ve suluk civarında tutabilmek için her 600-800 civcive 3-3,5 m çapında ve 35-50 cm yüksekliğinde karton ve duralitten daireler hazırlanır. Daireler içine isabet eden alanlarda altlıkların üzerinin kağıtla kaplanması belirli bir süre için yararlıdır.

 

Civcivler Geldiği Gün Yapılacak İşlemler

 

Civcivleri getiren aracın çiftliğe girerken mutlaka dezenfekte edilmiş olması gerekir. Civcivlerin taşındığı kutular yıkanabilir maddelerden değilse derhal imha edilmeli, aşıları yapılmamışsa aşıları da yapılarak ısıtıcıların yanına yavaş yavaş bırakılmalıdır.

 

Civciv Dönemi ( 0-8 Hafta )

 

Yer İhtiyacı

 

İyi bir yetiştirici, kümesine koyacağı civcivlerin sayısını, vereceği zayiatı da düşünerek yer ihtiyacını iyi hesaplamak zorundadır. Pekçok yetiştirici sıkışık yetiştirme sonucunda üniform olmayan bir sürü elde etmektedir.

Kümeslerde normal şartlarda

 

Yaş ( hafta ) Yerde Kafeste

0-2 40 75

2-6 25 60

6-8 15 ---

civciv konulabilir.

 

Izgaralı kümeslerde civcivlerin altına konulan tel 4-5 haftalık olunca kaldırılmalıdır. Civcivlerin altlarına serilen kağıt ise 10 günlük olunca kaldırılmalıdır.

 

Yem ve Su İhtiyacı

 

Civcivler kuluçkadan çıktıktan en geç 24-48 saat sonra yem yemeye ve su içmeye başlamış olmalıdır. Bu süre ne kadar az olursa o kadar olumlu sonuçlar alınmaktadır. Civcivlere ilk günlerde el sulukları ile su, el yemlikleri ile yem verilir. Suluklara günde iki kez taze su konulur. Daha sonra günde bir defa yeterlidir. Civcivlerin ilk haftasında civciv başına 2 cm, 15 günden sonra 2,5 cm suluk kenar uzunluğu hesap edilir.

 

Kafes içinde altıncı haftaya kadar 15-20 civcive bir damlalık suluk (nipel) sağlanmalıdır. Ayrıca yedi günlüğe kadar her 20 civciv için bir civciv suluğuda bulundurulmalıdır. Unutmayalım ki sekiz haftalık 1000 adet piliç günde 130 litre su tüketir. 12 haftalık olunca su tüketimi 175 litreye yükselir.

 

Su sıcaklığının 17-22 derece olması tavsiye edilir. Civciv yemlikleri plastik ise 50-60 hayvana bir yemlik yeterlidir. Otomatik yemlikler ve uzun yemlikler kullanılıyorsa civciv başına 4 cm yemlik mesafesi ayarlanmalıdır.

 

Sonra bu aralık 10 cm' ye çıkarılmalıdır. Tüp yemliklerde bir yemlikten 25-36 piliç yem yiyebilir.

 

Civciv döneminde civcivler % 20 proteinli 2800 kcal / kg metabolik enerjili yemlerle beslenir. Bu devrede bir civciv yaklaşık 2,5 kg yem tüketir.

Resim 2. Yemlikler ve suluklar

 

 

Isı İhtiyacı

 

Civciv koyacağımız yerin, oda ve civciv seviyesinin sıcaklıkları aşağıdaki gibi olmalıdır.

 

Yaş Oda Sıcaklığı Civciv seviyesi

( hafta ) ( o C) ( o C)

1 24-27 33

2 22-25 30

3 20-23 27

4 18-20 24

5 18 21

6 18 18

 

Civciv büyütme daireleri 15 günden sonra kaldırılabilir.

 

Havalandırma İhtiyacı :

 

Civcivlerin kümese geldiği ilk iki gün hava bacaları ve pencereler kapalı bulunmalıdır. 3 günden sonra, koku hissedilince havalandırma yapılır. Havalandırma, kümes oda sıcaklığı radyan altında istenen sıcaklık seviyesine kadar çıktığı zaman yapılmalıdır. Havalandırmada hava ceryanı olmamasına dikkat edilmelidir. Civciv kümeslerinde gerekli hava miktarı bir civciv için 0,83 metreküp / saat olmalıdır.

 

Hava Kirliliği:

 

Civciv ve piliçlerde ter bezi yoktur. Vücüttaki su , idrar solunum yoluyla atılır. Onun için kümesin nemi artar, havası bozulur. Kümeste amonyak kokusu oluşur. (Bu koku genizde yanma, gözlerde yaşarma yapar.)

 

Tamamen kapalı kümeslerde, termostatlı vantilatörler havalandırmayı sağlar. Açık kümeslerde perde ve kepenkler günde birkaç kez açılıp kapatılır. Civcivler 2-3 haftalık olunca perdeler kaldırılır.

 

Kümese vantilatör konacaksa, 12 metreden dar kümeslerde sadece soğuk tarafa bakan duvara konur. Hava giriş delikleri öbür duvara açılır. 12 metreden geniş kümeslerde her iki duvarada vantilatör konur.

 

Işık İhtiyacı

 

Civcivlere büyütme döneminde çok iyi bir aydınlatma programı uygulanmalıdır. İlk 3 gün civcivlerin su ve yemden istifade edebilmeleri için, kümes ışıkları gece yanık tutulur. Sonra aydınlatma programına geçilir. Kümeste metrekareye 2-3 wattlık aydınlık şiddeti hesap edilmelidir. Günden güne aydınlatma süresi de, şiddeti de azaltılır. İkinci haftaya gelindiğinde süre 15 saate iner, metrekareye 1.5 watt ışık yeterli olur. Üçüncü hafta 9 saatlik aydınlatma yapılır. 17 haftada süre 9 saat, aydınlatma miktarı metrekareye 2 watt olur. Fazla ışıklandırma gagalamaya ( kannibalizm) neden olur.

 

Gaga Kesimi:

 

Civcivlerin birbirini gagalamaması ve yemin ziyan olmaması için gaga kesimi yapılır. Kesimden önce yem verilmez mümkünse K vitamini verilmelidir.

 

Resim 3. Gaga kesimi

 

Civcivler 7-10 günlük iken gagaları kesilir. Bu iş gaga kesme aleti ile yapılır. Kesme bıçağı keskin olmalıdır. Bağlama halkası ile burun deliği arasında 2 milimetre genişlik bırakılıp kesim yapılır. Hasta olanların gagası kesilmez. Eğer piliçlerde daha önce gagalama görülmezse 10-14 üncü haftalar arasında veya 18 inci haftalığa kadar da gaga kesilebilir.

 

Piliç Dönemi ( 9-20 Hafta )

 

Yer İhtiyacı

 

Piliçler yerde büyütülecek ise 6-10. haftalar arasında metrekareye 14 piliç, 10-20. haftalar arasında 8 piliç hesap edilir. Kafese alınacak ise piliç başına 280-300 santimetrekare yer hesap edilir.

 

Yem İhtiyacı

 

Piliçler genelde 12 haftalık büyüme devresinde yaklaşık 6,5 kg yem yerler. Piliçler 12. haftanın sonuna kadar % 16 proteinli 2750 kcal /kg metabolik enerjili piliç büyütme yemi, 13. haftadan sonra % 13 proteinli 2750 kcal /kg metabolik enerjili piliç geliştirme yemi ile beslenirler. Yaklaşık 15. haftadan itibaren piliçlere mozaik verilmeye başlanır.

 

Suluk ve Yemlik İhtiyacı :

 

Piliçlerin suluk ve yemlik ihtiyaçları kafes ve yere göre değişmektedir. Kafeste piliç başına yemlik mesafesi 5 cm'dir. Suluk 6-8 pilice 1 nippel hesap edilir. Yerde; yemlik mesafesi, uzun yemliklerde 1 pilice 5 cm' dir. Yuvarlak yemlik kullanılacak ise 1 yemlik 40 piliç için yeterlidir. Yuvarlak 1 suluk ise 75-80 piliç için uygundur.

 

Havalandırma İhtiyacı :

 

Piliç kümeslerinin havalandırılması, tavuk kümeslerinin havalandırmasından farksız gibidir. Mevsime ve gece - gündüze göre değişmek şartıyla, rüzgar yönündeki pencereler kısık, aksi yöndeki pencereler açık tutulur. Havalandırma bacalarına takılan aspiratör havalandırmayı kolaylaştırır. Piliç kümeslerinde gerekli hava miktarı 1 kg canlı ağırlık için 3,6-4 metreküp / saattir.

 

Işık İhtiyacı :

 

Bu dönemde elektrik ampullerinde değişiklik yapmadan ışıklandırma programına devam edilir.

 

Piliç döneminde yer kümeslerine 17. haftadan itibaren folluklar yerleştirilmelidir. Aksi takdirde hayvanlar yere yumurtlama alışkanlığı kazanırlar.

 

Yumurta Dönemi ( 21. Haftadan İtibaren )

 

Yer İhtiyacı

 

Yumurta dönemi yer kümeslerinde geçecek ise metrekareye 6-7 tavuk, kafeste geçecek ise 400 santimetrekareye 1 tavuk hesap edilir. Genelde kafes gözleri, kahverengi yumurtacılardan 4, beyaz yumurtacılardan 5 hayvan alacak genişliktedir.

 

Piliçler 16'ıncı haftadan başlayarak yumurtlama kümeslerine nakledilmelidir. 18'inci haftadan sonra nakil zararlı olur.

 

Piliçler getirilmeden önce kümes ve ekipman hazırlanır, temizlenir, dezenfekte edilir.

 

Piliçlerin yumurtlama dönemini geçirecekleri kümes sistemleri 3 şekilde olabilir:

1- Yer sistemi( altlıklı)

2- 2/3' ü veya 1/3' ü ızgaralı sistem

3- Kafes sistemi

 

1- Altlıklı Veya Yer Sistemi Kümesler

 

Zemin betondur. Üzerine sap, saman, planya talaşı serilir. Bunlar 7-10 cm kalınlıkta yayılır. İçinde çivi, tel, cam gibi maddeler bulunmamalıdır. Kümes metrekareye 5-6 piliç düşecek genişlikte olmalıdır.

 

Altlık ıslak olmamalı, ıslandıysa biraz toz kireç ve kuru altlıkla karıştırılıp havalandırılır. Yazın tozlaşma olmaması için altlığın biraz nemlice olması gerekir.

 

Resim 4. Yer sistemi

 

 

2- 2/3'ü Veya 1/3'ü Izgara Sistemi Kümesler

Kümesin üçte ikisi veya üçte biri ızgaralı olur, gerisi yer sistemidir. Izgaralar yerden 40-50 santimetre yükseklikte yapılır. Hayvanlar genellikle ızgara üzerinde dururlar. Gübreleri aşağıdaki gübre çukuruna düşer. Bu sistemde metrekareye 7-8 piliç düşmelidir.

 

Resim 5. Izgara sistemi

 

 

Kafes sistemine geçmeden bu iki tip kümesteki ekipmanları inceleyelim.

 

Folluklar

 

4-5 Tavuk için bir folluk bulunur. Kümesin loş kısımlarına yerleştirilir. Altlık olarak talaş veya saman konur. Üstünde tavuk tünemesin diye üstü meyilli yapılır. Önüne iki sıra çıtadan yapılmış atlama tahtası konur.

 

Resim 6. Folluklar

Suluklar

 

75-100 tavuk için bir otomatik askılı suluk kullanılır. Temiz su kullanılmalıdır. Sulukların yüksekliği tavukların sırt hizasından 2-3 cm yüksek olmalıdır. Suluklarda daima temiz, taze ve yeterli su bulundurulur.

 

Yemlikler

 

25-30 Tavuğa bir yemlik hesaplanır. Yemlikte 1-2 gün yetecek yem bulundurulur. Kümese bir sıra suluk, bir sıra yemlik dizilir.

 

3- Kafes Sistemi Kümesler

 

Kafes sistemi kümesler çok yaygınlaşmıştır. Bu sistemde her tavuk için 400 cm 2 lik yer olmalı. Yani 41X 46 cm.'lik bir kafese 4-5 tavuk konabilir. Kafes önünde 10 cm' lik yem mesafesi konmalı her tavuğa 10 cm de su içme uzunluğu bırakılmalıdır.

 

Kafes Sistemi İyi midir ?

Bu sistemin pek çok iyi üstünlükleri vardır. Mesela tavukları kontrol edebiliriz, yem kaybı azdır, yumurtalar temiz olur, tavuklar gurk olmaz, fazla işgücü gerekmez.

 

Resim 7. Kafes sistemi

Kafes Sisteminin Hiç Sakıncası Yok mu?

 

Elbette var. Pahalı bir sistemdir. Yumurta kalitesi biraz düşük olur, kan lekeli ve kırık yumurta oranı biraz fazladır, gübrelerin temizlenmesi sorun yaratır. Kafeste yaşayan hayvana özel bir yemleme gerekir ve çok güçlü ve iyi bir havalandırmaya gerek duyulur.

 

Tavukların Beslenmesi

 

Tavukçulukta en önemli masraf unsuru yemdir. İyi bir beslenme programı ile tavukların ihtiyaç duyduğu tüm besin maddeleri karşılanır.

 

Bu besin maddeleri proteinler, karbonhidratlar, yağlar, vitaminler, mineral maddeler ve sudur.

 

Tavukların ihtiyaç duyduğu mineral maddeler arasında kalsiyum ve fosfor önemli bir yer tutar.

 

Dane yemler tavuk yeminin % 60'ını oluşturur. Bunun yanında soya küspesi, pamuk tohumu küspesi, yonca unu, balık unu, et-kemik unları yem içinde yer alırlar. Proteinli bu besin maddeleri yemin % 30-35' idir. Geriye kalan % 5-10 kısmını ise vitaminler ve mineral maddeler oluşturur.

 

Yem alınacak kuruluşun iyi seçilmesi lazımdır. Yemin gerekli bütün besin maddelerine sahip bulunması önemlidir. Sağlıklı, güvenilir fabrikalardan yem alınmalıdır. İyi bir karma yem avuç içine alınıp kontrol edilirse, nemsiz, akıcı, kötü kokusuz bir örnek olmalıdır.

 

Yem torbasının üzerinde yemin cinsi belirtilmiş olmalıdır. İşletmeye getirilen yemler nemsiz ve havadar bir yere konmalı, üst üste 1.5- 2 metreyi geçmeyecek şekilde ızgaralar üzerine istif edilmelidir.

 

Yem İhtiyacı :

 

Ülkemiz şartlarında bir tavuğun günlük yem tüketimi 120-130 gr arasındadır. Bu miktar tavuğun cinsine, yemlik sistemine, yem kalitesine, kümesin sıcaklığına ve yumurta randımanına bağlı olarak az çok farklılıklar gösterir. Yumurtlama dönemi belli başlı iki kısma ayrılabilir.

 

19-42 Haftalık : Büyümenin devamı ve yumurtanın gelişmesi. Bu dönemde tavuklar en az % 16 proteinli 2650 kcal / kg metabolik enerjili yemlerle beslenir.

 

42-74 Haftalık : Bu dönemin 60 haftaya kadarı verimlilik, ileriki haftaları olgunluk dönemi diye ayrılabilir. Bu dönemde % 15 proteinli 2650 kcal / kg metabolik enerjili yemler verilir.

 

Yemlik ve Suluk İhtiyacı :

 

Tavuk dönemi yemlik ve suluk ihtiyaçları, 1 nippel 4-6 tavuk, 1 yuvarlak suluk 75-80 tavuk. Uzun yemlik 1 tavuk için 7,5-8 cm, 1 yuvarlak yemlik 25-30 tavuk için düşünülür.

Dikkat edilecek önemli iki nokta ;

 

•  Yemliklerin dibinde yemin birikmemesi için, haftada bir defa yemin geciktirilerek verilmesi ve böylece yemin tamamen yenmesini sağlamak.

•  Sulukları haftada en az iki kere yıkamak.

 

Tavuklar Çevre Koşullarından Çok Etkilenirler

 

Tavukların az yem tüketip, çok yumurta vermesi esastır. Hasta olmadan sürekli üretim içinde olmalıdırlar. Bu nasıl olur ? Kümes koşullarının uygunluğu çok önemlidir.

 

Ne sıcak ne soğuk ..!

 

Tavukların sevdiği bir ısı vardır. 13-18 dereceler arası en uygundur, buna konfor bölgesi diyoruz. Sıcaklık düşerse hayvan ısınmak için daha çok yem yer, yediği yem ile vucudunu ısıtır, yumurta verimi düşer. Sıcaklık yükselirse, iştahsızlık olur, yemi az yer, yumurta verimi düşer ve ince kabuklu küçük yumurtalar yumurtlar.

 

Fazla Nem Olmamalı

 

Kümeste ısı yükselince nem de yükselir. Bu zararlıdır. Tavukların tüyleri kirli olur, göğüs etinde kabarcıklar oluşur, kümes içinde amonyak gazı çıkar, yumurtalar kirli olur.

 

Nem oranı ne kadar olmalı?

 

Kümes sıcaklığı 18 derece iken nem oranı % 60 olmalı. Kafes sisteminde nem oranı % 50-60 arasında bulunmalıdr.

 

Havalandırma İhtiyacı

 

Piliç dönemi havalandırılmasından farksızdır. Tavuk kümeslerinde beher kg canlı ağırlık için değiştirilmesi gereken hava miktarı, kış mevsimi için minimum 0,48-1,40 metreküp/saat, yaz mevsimi için 3,6-7 metreküp / saattir.

 

Kümese girince burnumuza kötü bir koku çarpıyorsa kümes havasız demektir. Yani kümeste karbondioksit ve amonyak gazları birikmiş, ısı ve nem artmıştır. Kümes mutlaka havalandırılmalıdır. Bunun için ya hava giriş-çıkış delikleriyle yada vantilatörle hava değişimi sağlanır.

 

Önemli olan şiddetli hava cereyanına sebep olmamaktır. Hızlı hava değişiminden tavuklar rahatsız olur.

 

Işık İhtiyacı

 

Işık, yumurta verimine ilişkin bazı iç salgı bezlerinin faaliyetini arttırarak yumurta verimini yükseltir. Bu dönemde metrekareye 3 wattlık ışık yoğunluğu düşünülür. Günlük ışık miktarı 12-13 saatten haftalık yarım saat arttırılarak 15-16 saate çıkarılır.

 

Kümeslerde ışıklandırma güneş ışığı yardımıyla ve elektirikle yapılır. Ampuller yerden iki metre yukarıda ve üzeri reflektörlü olur. Aydınlanmayı sağlamak için 4'er metre aralıkla 40'ar watlık ampuller kullanılır.

Valid XHTML 1.0 Transitional